Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

, , , , ,

Στο Παγγαίο η αγάπη τραγουδιόταν

Τραγούδια του Παγγαίου, γραμμένα για την αγάπη…. από τη συλλογή «Μνήμες και Ρίμες – 142 Τραγούδια από το Δυτικό Παγγαίο»

Στο Παγγαίο, η αγάπη δεν λεγόταν με λόγια, τραγουδιόταν. Στα χωριά, τις παλιότερες εποχές, οι καντάδες ήταν ο πιο τίμιος τρόπος να φανερωθεί το συναίσθημα: κάτω από παράθυρα, σε ήσυχα σοκάκια, με μια φωνή που έτρεμε λίγο από ντροπή και πολύ από έρωτα. Τα παραδοσιακά αυτά τραγούδια κουβαλούν ακόμη τη μαγεία εκείνων των στιγμών.

Αυτή η ζωντανή προφορική παράδοση καταγράφηκε και συγκεντρώθηκε στο βιβλίο «Μνήμες και Ρίμες – 142 Τραγούδια από το Δυτικό Παγγαίο», μια σημαντική συλλογή δημοτικών τραγουδιών της περιοχής. Το βιβλίο αποτελεί αποτέλεσμα της ερευνητικής και καταγραφικής προσπάθειας του Ιωάννη Κιορίδη, της Βάσιας Λαδιά και του Χρήστου Τσιφούτη, με στόχο να διασωθεί και να οργανωθεί ο μουσικός πλούτος των χωριών του Παγγαίου. Το βιβλίο έχει εκδοθεί από το Χαγιάτι Λαδιά και είναι διαθέσιμο προς πώληση από το Μουσείο.

Στις σελίδες του αποτυπώνονται τραγούδια που ακούγονταν για γενιές στα σπίτια, στις αυλές και στα γλέντια, ταξινομημένα με φροντίδα ώστε να αποτελέσουν παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Παραθέτουμε ενδεικτικά ορισμένα από αυτά, ως μικρό δείγμα του πλούτου και της ευαισθησίας της τοπικής μας παράδοσης.

“Κιουπκιουλούδα”

Ένα από τα πιο γνωστά και διαδεδομένα τραγούδια στην Πρώτη, καταγεγραμμένο από τον Χρήστο Τσιφούτη

Δω στουν απάν Κιουπκιουλούδα μ’ αμάν,

δω στουν απάν του μαχαλά

δω στουν απάν του μαχαλά

παίζουν νταούλια και βιουλιά.

Παίζουν νταούλια Κιουπκιουλούδα μ’ αμάν,

παίζουν νταούλια και βιουλιά

παίζουν νταούλια και βιουλιά

δω στουν απάν του μαχαλά.

Δεν άδειασα Κιουπκιουλούδα, μ’ αμάν,

δεν άδειασα να πάω να ιδώ,

δεν άδειασα να πάω να ιδώ

μην είναι η αγάπη μου, πα’ αγαπώ.

Μην είναι η αγάπη μ΄, Κιουπκιουλούδα μ’ αμάν,

μην είναι η αγάπη μου, πα’ αγαπώ

μην είναι η αγάπη μου, πα’ αγαπώ

αυτή που σέρνει τον χορό.

Αυτή που σέρνει, Κιουπκιουλούδα μ’ αμάν,

αυτή που σέρνει τον χορό,

αυτή που σέρνει τον χορό να κάτσω να την τραγουδώ.

Να κάτσω να την τραγουδώ,

για να τον σύρει τον χορό.

“Εδώ σ’αυτόν τον μαχαλά”,

Τραγούδι καταγεγραμμένο από τον Κώστα Βαρύτη, που άκουγε από τον παππού του στην Μεσολακκιά

Εδώ σ’αυτόν τον μαχαλά, στον άλλον παραπέρα,

είναι κοράσι όμορφο, Καλούδα παινεμένη,

που ‘χει ασημένιο αργαλειό και φιλντισένιο χτένι.

Καλάμιζε, μασούριζε και σιγοτραγουδούσε,

τραγούδια έλεγε γλυκά γι’ αυτόν που αγαπούσε.

“Σ’ έναν βράχο”

Τραγούδι της Ηλιοκώμης, καταγεγραμμένο από τον Βαγγέλη Βαρυτίδη

Σ’ έναν βράχο ακουμπισμένος, πέφτουνε οι σφαίρες, σαν το χαλάζι,

κι ακουμπισμένος σ’ ένα δεντρί ο τραυματίας αναστενάζει,

και την μανούλα του ζητεί.

-Αχ! νοσοκόμα μου γλυκιά, ήρθα να με γιατρέψεις,

ήρθα να γιάνεις την πληγή και την καρδιά να κλέψεις.

Εγώ σ’ αγάπησα και θα σε παντρευτώ.

Και κάπως έτσι η αγάπη αποτυπώνεται στα τραγούδια, στους τόπους, στις μνήμες των χωριών που έμαθαν να τη λένε απλά και αληθινά. Κι όσο αυτά τα τραγούδια ακούγονται και άνθρωποι, όπως οι δημιουργοί του βιβλίου, παλεύουν να τα διασώσυον, οι ιστορίες δεν τελειώνουν ποτέ, απλώς περνούν από γενιά σε γενιά.

Περισσότερα τραγούδια θα βρείτε στο βιβλίο Μνήμες και Ρίμες – 142 Τραγούδια από το Δυτικό Παγγαίο» από το Χαγιάτι Λαδιά

  • Τεύχος 37 – Ιανουάριος 2026

    Τεύχος 37 – Ιανουάριος 2026

Τελευταία άρθρα