Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow

Σαν σήμερα 20/04 στη Ζάτουνα Γιορτυνίας

Με αφορμή την ημέρα γέννησης του ηθοποιού Μίμη Φωτόπουλου, ανακαλύπτουμε το έργο και τον τόπο γέννησής του, την Ζάτουνα Γιορτυνίας

Σαν σήμερα το 1913 στη Ζάτουνα Γορτυνίας γεννήθηκε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ηθοποιούς του θεάτρου και του κινηματογράφου, ο Μίμης Φωτόπουλος. Μεγαλώνοντας με δυσκολίες, καθώς έχασε νωρίς τον πατέρα του, ξεκίνησε τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, τις οποίες εγκατέλειψε νωρίς, ακολουθώντας την καλλιτεχνική του κλίση στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.

Η καριέρα του ξεκίνησε, το 1932, συμμετέχοντας σε θιάσους με περιοδείες σε όλη την χώρα, μέσα από τις θεατρικές παραστάσεις, τις επιθεωρήσεις και τις μουσικές ηθογραφίες, καθιερώθηκε ως μία από τις χαρακτηριστικές μορφές της ελληνικής σκηνής.

Ξεχώρισε για το ιδιαίτερο λαϊκό του ύφος, καθώς και για τους έξυπνους και συχνά αυτοσχέδιους διαλόγους του, που τον έκαναν ιδιαίτερα αγαπητό στο κοινό.

Αργότερα, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο ηθοποιός συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις τάξεις του ΕΑΜ, ενώ έλαβε μέρος και στα Δεκεμβριανά. Συνελήφθη από βρετανικές δυνάμεις και εκτοπίστηκε στο στρατόπεδο της Ελ Ντάμπα, από όπου επέστρεψε τον Μάρτιο του 1945.

Μετά τον πόλεμο, συνέχισε την καλλιτεχνική του πορεία, συνεργαζόμενος με θιάσους και σπουδαίους ηθοποιούς της εποχής, ενώ το 1952 δημιούργησε τον δικό του θίασο, με τον οποίο πραγματοποίησε περιοδείες σε πολλές χώρες, όπως η Κύπρος, η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Γερμανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Από το 1960 και μετά, ο ηθοποιός στράφηκε στη σκηνοθεσία, έγραψε τέσσερις ποιητικές συλλογές, εξέδωσε τρία αυτοβιογραφικά έργα, μέσα από τα οποία κατέγραψε προσωπικές και ιστορικές εμπειρίες, καθώς και δύο θεατρικά έργα.

Κατά την περίοδο της Δικτατορίας ασχολήθηκε με τη ζωγραφική, δημιουργώντας έργα με την τεχνική του κολάζ από γραμματόσημα. Συνολικά, πραγματοποίησε δέκα εκθέσεις και πούλησε πάνω από εκατό πίνακες, τιμήθηκε με τον Χρυσό Σταυρό του Γεωργίου Α΄ και τον Σταυρό του Αποστόλου Μάρκου από το Πατριαρχείο Αλεξάνδρειας.

Το 1986 έφυγε από την ζωή ξαφνικά, από ανακοπή καρδιάς, αφήνοντας πίσω του πλούσιο έργο στο θέατρο, τον κινηματογράφο και τις τέχνες.

Ζάτουνα Γιορτυνίας

Η Ζάτουνα είναι ένα μικρό χωριό του Νομού Αρκαδίας, που ανήκει διοικητικά στον Δήμο Γορτυνίας, αποτελώντας την τοπική κοινότητα μαζί με τους οικισμούς του Βλόγγου και του Μάρκου.

Το χωριό είναι αμφιθεατρικά χτισμένο στη νότια πλαγιά του όρους Γούπατο, σε υψόμετρο περίπου 1.050 μέτρων, αποτελώντας έναν παραδοσιακό οικισμό που διατηρεί την αρχιτεκτονική και την ιστορική του φυσιογνωμία.

Η ιδιαίτερη γεωγραφική του θέση είναι εκείνη που χάρισε και το όνομα στο χωριό, καθώς στα σλάβικα “Ζάτουνα” σημαίνει “το χωριό πέρα από το ποτάμι”, μια ονομασία που μαρτυρά και τις ιστορικές ρίζες του χωριού, καθώς αποτελεί ένα από τα λίγα σλαβικά τοπωνύμια που διατηρήθηκαν και δεν αντικαταστάθηκαν κατά τη δεκαετία του 1920.

Η ίδρυση του χωριού ανάγεται πιθανότατα στη βυζαντινή εποχή, καθώς εκτιμάται ότι δημιουργήθηκε από σλαβικούς πληθυσμούς κατά τον 8ο αιώνα, σε μια περιοχή που στην αρχαιότητα θεωρούνταν δυσπρόσιτη λόγω των πυκνών δασών και του έντονου φυσικού ανάγλυφου.

Αργότερα, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, και κυρίως τον 17ο αιώνα, το χωριό γνώρισε σημαντική οικονομική άνθηση. Οι κάτοικοί του διακρίθηκαν στο εμπόριο και κυρίως στη βυρσοδεψία, μια δραστηριότητα που αποτέλεσε βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και πηγή ευημερίας. Η παράδοση της βυρσοδεψίας διατηρήθηκε για πολλούς ακόμη αιώνες έως και το 1966, όπου λόγω της έντονης εσωτερικής μετανάστευσης, σημειώθηκε σταδιακή εγκατάλειψη του χωριού.

Ωστόσο, η πορεία αυτή διακόπηκε βίαια κατά τη διάρκεια των Ορλωφικά το 1779, όταν, μετά τη συμμετοχή των κατοίκων στην εξέγερση, αλβανικές δυνάμεις συμμάχων των Οθωμανών επιτέθηκαν και κατέστρεψαν ολοκληρωτικά το χωριό. Παρά τη μεγάλη καταστροφή και τη μείωση του πληθυσμού, οι επιζώντες κατόρθωσαν να το ανοικοδομήσουν.

Το χωριό ανέκαμψε και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, αναδεικνύοντας αξιόλογους αγωνιστές και προσωπικότητες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο Στάικος Σταϊκόπουλος, γνωστός για την κατάληψη του Παλαμηδίου και της Ακροκορίνθου, καθώς και ο Νικόλας Καραχάλιος, έμπιστος και σημαιοφόρος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Ακόμη, το χωριό ανέδειξε πολλούς κληρικούς, τόσο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας όσο και στα μεταγενέστερα χρόνια, συμβάλλοντας ενεργά στην πνευματική και ιστορική πορεία της περιοχής.

Η Ζάτουνα γνώρισε οικονομική και κοινωνική ακμή κατά την ανάπτυξη της υφαντουργίας, με την παραγωγή και την εξαγωγή μαλλιού, μεταξιού, ενώ κατά τον 18ο και 19ο αιώνα άνθησε ιδιαίτερα και η βυρσοδεψία. Κατά την περίοδο αυτή και έως τις αρχές του 20ού αιώνα, το χωριό παρουσίαζε έντονη ανάπτυξη και ζωντάνια, με πληθυσμό που έφτανε περίπου τους 1.000 κατοίκους. Διέθετε οργανωμένες υποδομές, όπως νηπιαγωγείο, δημοτικό σχολείο, συμβολαιογραφεία, δικαστήρια, αστυνομία, ακόμη και τραπεζικό παράρτημα, καθώς και πολλά καφενεία και ταβέρνες, γεγονός που αποτυπώνει την οικονομική και κοινωνική του ευρωστία.

Το ισχυρό μεταναστευτικό ρεύμα, κυρίως προς την Αμερική, τον Καναδά και την Αυστραλία, επηρέασε καθοριστικά την εξέλιξη του χωριού, ιδιαίτερα κατά τα μεταπολεμικά χρόνια και με κορύφωση τη δεκαετία του 1960. Σήμερα, η Ζάτουνα αριθμεί 45 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία και τη γεωργία, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση και την ιστορική ταυτότητα του τόπου.

Στο χωριό ξεχωρίζουν η εκκλησία της Παναγίας της Ελοβίτισσας, που χρονολογείται από το 1853, καθώς και ο ναός του Αγίου Γεωργίου, που διατηρεί το πετρόχτιστο καμπαναριό του από το 1843. Ανεβαίνοντας προς το ψηλότερο σημείο του οικισμού, υπάρχει και το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, με πανοραμική θέα στην άγρια και εντυπωσιακή ομορφιά της ορεινής Αρκαδίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το παλιό Δημοτικό Σχολείο του χωριού, του 1919. Από το 2006 στεγάζει μουσείο αφιερωμένο στον Μίκη Θεοδωράκη, τιμώντας τη σύνδεσή του με τη Ζάτουνα, καθώς κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του 1967 εξορίστηκε στο χωριό και αργότερα το 1995 τιμήθηκε από την τοπική κοινότητα με την ανακήρυξή του ως επίτιμου δημότη.

Η Ζάτουνα αποτελεί έναν τόπο με πλούσια ιστορική και πολιτιστική διαδρομή, που συνδυάζει την παράδοση, τη φυσική ομορφιά και τη ζωντανή μνήμη του παρελθόντος. Από τα δύσκολα ιστορικά χρόνια μέχρι την ακμή και τη σύγχρονη εξέλιξή της, παραμένει ένα χωριό με ιδιαίτερη ταυτότητα και σημασία για την ορεινή Αρκαδία.

  • Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

    Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

Τελευταία άρθρα