Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
, , ,

Έξι χωριά της Ελλάδας που έμειναν στη μνήμη του χρόνου

Εγκαταλελειμμένα χωριά διατηρούν μέχρι σήμερα την ιστορία, τις μνήμες και τη μοναδική ατμόσφαιρα των τόπων, που άλλοτε έσφυζαν από ζωή

Σε διάφορες γωνιές της Ελλάδας υπάρχουν εγκαταλελειμμένα χωριά που αφηγούνται σιωπηλά ιστορίες άλλων εποχών. Ερειπωμένα σπίτια, άδειες πλατείες και ξεχασμένα αντικείμενα συνθέτουν το σκηνικό των τόπων, που άλλοτε έσφυζαν από ζωή, μέχρι και σήμερα στη μνήμη, την ιστορία και την ιδιαίτερη γοητεία τους.

Ζερμά Ιωαννίνων

Στα Μαστοροχώρια, μια ξεχωριστή ομάδα ορεινών οικισμών στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Ιωαννίνων, ανάμεσα στον Γράμμο και τον Σμόλικα, βρίσκεται η παλιά Ζέρμα, ένας οικισμός χτισμένος σε απότομη πλαγιά. Το χωριό εγκαταλείφθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970, όταν σοβαρές κατολισθήσεις κατέστησαν επικίνδυνη την παραμονή των κατοίκων, οι οποίοι μετακινήθηκαν στην απέναντι πλαγιά και δημιούργησαν τη Νέα Ζέρμα, γνωστή σήμερα ως Πλαγιά.

Μέχρι και σήμερα, τα ίχνη των κατολισθήσεων παραμένουν εμφανή, με τεράστιους βράχους αποκολλημένους από το βουνό να βρίσκονται σφηνωμένοι στις ρεματιές γύρω από τον εγκαταλελειμμένο οικισμό, προσδίδοντας στο τοπίο μια άγρια και επιβλητική όψη.

Παλιά Πλαγιά Αιτωλοακαρνανίας

Το παλιό χωριό Πλαγιά, απέναντι από τη Λευκάδα στην Αιτωλοακαρνανία, αποτελεί σήμερα έναν οικισμό γεμάτο μνήμες και ίχνη μιας άλλης εποχής, ανάμεσα σε μισογκρεμισμένα πέτρινα σπίτια, δύο παλιές εκκλησίες και την κεντρική βρύση.

Η εγκατάλειψή του συνδέεται με τον σεισμό του 1966, μεγέθους 5,8 Ρίχτερ και τις κατολισθήσεις που ακολούθησαν, οδηγώντας τους κατοίκους στη μετεγκατάσταση τους και την ίδρυση της Νέας Πλαγιάς.

Το φυσικό τοπίο της περιοχής παραμένει εντυπωσιακό, ειδικά την άνοιξη, με τις συκιές, τις αμυγδαλιές και την άγρια βλάστηση, που δημιουργούν μια εντυπωσιακή αντίθεση με τα ίχνη του παλιού οικισμού. Στο χωριό διασώζεται η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου και στην κορυφή του όρους Στέρνας ο αρχαιολογικός χώρος της. Το παλιό χωριό συνεχίζει να διατηρεί την ιστορική κληρονομιά της περιοχής καθώς και τον ζωντανό του χαρακτήρα με τα κοπάδια των κτηνοτρόφων να γεμίζουν το χωριό.

Παλιά Σαγιάδα Θεσπρωτίας

Η Σαγιάδα, ένα ήσυχο ψαροχώρι της Θεσπρωτίας στο δυτικότερο άκρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, αποτελεί τον νέο οικισμό, μετά την καταστροφή του παλιού από τους Γερμανούς, το 1943. Η Παλιά Σαγιάδα χτισμένη σε πλαγιά βουνού, παρά την εγκατάλειψή της, διατηρεί τα στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, με παλιά αρχοντικά και πλακόστρωτα δρομάκια που παραπέμπουν σε άλλη εποχή.

Στο κέντρο του χωριού ξεχωρίζει η κεντρική πλατεία με την παλιά βρύση “Πιάδι”, η γραφική εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, καθώς και η θέα προς τη σύγχρονη Σαγιάδα σε συνδυασμό με την φύση, που το περιβάλλει. Η πρόσβαση στο παλιό χωριό γίνεται οδικώς μέχρι ένα σημείο και ακολουθεί πεζοπορία.

Καλάμι Ηρακλείου

Περίπου 80 χιλιόμετρα ανατολικά του Ηρακλείου, κοντά στην Άνω Βιάννος, βρίσκεται το χωριό Καλάμι, κρυμμένο μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο με πυκνή βλάστηση.

Τα σπίτια με τις πόρτες και τα παράθυρα, τα προσωπικά αντικείμενα, όπως τα πιάτα και τα καθημερινά σκεύη που παραμένουν ακόμη στις θέσεις τους, δημιουργούν την αίσθηση πως ο χρόνος σταμάτησε ξαφνικά.

Το Καλάμι ήταν κάποτε ένας ζωντανός οικισμός με περίπου 600 κατοίκους, ωστόσο από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 άρχισε σταδιακά να ερημώνει, καθώς οι κάτοικοι μετακινήθηκαν προς τα νότια παράλια της Κρήτης αναζητώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.

Ελεούσα Ρόδου

Κοντά στην Ελεούσα Ρόδου, στους καταπράσινους πρόποδες του βουνού στον Προφήτη Ηλία, βρίσκεται η Αγία Ελεούσα, ένα χωριό με έντονη ιταλική χροιά.

Ο οικισμός δημιουργήθηκε από τους Ιταλούς κατά την περίοδο της ιταλοκρατίας στη Ρόδο, με την ονομασία Campochiaro. Χτισμένος σε υψόμετρο 270 μέτρων, σχεδιάστηκε σύμφωνα με τα πρότυπα των δασικών χωριών των ιταλικών Άλπεων, φιλοξενώντας υλοτόμους από τη Βόρεια Ιταλία. Μετά την αποχώρηση των Ιταλών το 1947, το χωριό εγκαταλείφθηκε και σταδιακά ερήμωσε.

Σήμερα, στην Αγία Ελεούσα διατηρούνται επιβλητικά εγκαταλελειμμένα κτίρια, με χαρακτηριστικότερο το μεγάλο κτίσμα της παλιάς αγοράς, που ξεχωρίζει για τις καμάρες και τα καμπυλωτά μπαλκόνια του. Σε μικρή απόσταση από την πλατεία βρίσκεται και η μεγάλη κυκλική δεξαμενή νερού, όπου επιβιώνει το “γκιζάνι”, ένα σπάνιο ψάρι του γλυκού νερού, που αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την τοπική βιοποικιλότητα.

Τα εγκαταλελειμμένα χωριά της Ελλάδας αποτελούν ζωντανά ίχνη του παρελθόντος, διατηρώντας αναλλοίωτες μνήμες, παραδόσεις και ιστορίες ανθρώπων που κάποτε έδωσαν ζωή σε αυτούς τους τόπους. Παρά τη σιωπή και την εγκατάλειψη, συνεχίζουν να μαγνητίζουν τους επισκέπτες με τη μοναδική ατμόσφαιρα, την αρχιτεκτονική και τη φυσική ομορφιά που τα περιβάλλει.

  • Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

    Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

Τελευταία άρθρα