Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
,

“Τον Αύγουστο τον χαίρεται, οπόχει να τρυγήσει.”

Καλό Μήνα

Καλωσόρισες Αύγουστε!

Ο Αύγουστος, ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού, κατέχει ξεχωριστή θέση στην ελληνική παράδοση και τη λαϊκή σοφία. Συνδέεται με τη συγκομιδή των καρπών, σημαντικές θρησκευτικές εορτές, ιστορικά γεγονότα και λαογραφικές παραδόσεις.

Πιο συγκεκριμένα, ο Αύγουστος είναι ο όγδοος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου και έχει συνολικά 31 ημέρες. Στην αρχαία Ρώμη ο μήνας ονομαζόταν “Sextilis”, “Έκτος”, καθώς στο αρχικό δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο καταλάμβανε την έκτη θέση. Μετά την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, βρέθηκε στην όγδοη θέση του δωδεκάμηνου ημερολογίου και διατήρησε την ίδια ονομασία για αρκετό διάστημα.

Το 8 π.Χ. ο μήνας “Sextilis” μετονομάστηκε σε Αύγουστο (Augustus, που σημαίνει “Σεβαστός”), προς τιμήν του αυτοκράτορα Οκταβιανού Αυγούστου. Η απόφαση αυτή ελήφθη, καθώς κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα ο Οκταβιανός πέτυχε σημαντικά ορόσημα στην πολιτική και στρατιωτική του πορεία, όπως η άνοδός του στα ανώτατα αξιώματα, ο τερματισμός του Ρωμαϊκού Εμφυλίου Πολέμου και η κατάκτηση της Αιγύπτου.

Σύμφωνα με την παράδοση, το 4 π.Χ. ο αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος αύξησε τη διάρκεια του Αυγούστου από 30 σε 31 ημέρες, αφαιρώντας μία ημέρα από τον Φεβρουάριο. Η αλλαγή αυτή αποδίδεται στην επιθυμία του να έχει ο μήνας που έφερε το όνομά του την ίδια διάρκεια με τον Ιούλιο, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στον Ιούλιο Καίσαρα.

Στο αρχαίο αττικό ημερολόγιο, κατά τον μήνα Αύγουστο στην Αθήνα διοργανώνονταν τα Παναθήναια, η σημαντικότερη γιορτή προς τιμήν της θεάς Αθηνάς, με λαμπρές εκδηλώσεις και θρησκευτικές τελετές. Την ίδια περίοδο γιορτάζονταν και τα Συνοίκια, μια ακόμη εορτή αφιερωμένη στη θεά Αθηνά, που συνδεόταν με την ενότητα και τη συνένωση των αθηναϊκών κοινοτήτων.

Στη λαϊκή παράδοση, ο Αύγουστος είναι γνωστός με διάφορες ονομασίες, που συνδέονται με τις αγροτικές εργασίες, τις συνήθειες των ανθρώπων και τις τοπικές δοξασίες. Ονομάζεται “Συκολόγος”, επειδή αυτή την περίοδο γίνεται η συγκομιδή των σύκων και “Πεντεφάς”, καθώς η αφθονία των καλοκαιρινών καρπών οδηγούσε τους ανθρώπους να τρώνε συχνότερα. Άλλες ονομασίες είναι ο “Τραπεζοφόρος”, που παραπέμπει στην πλούσια σοδειά του μήνα και “Δριμάρης”, εξαιτίας των έξι πρώτων ημερών του μήνα, γνωστών ως “δρίμες”. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, τις ημέρες αυτές δρούσαν μυστηριώδεις δυνάμεις που επηρέαζαν κυρίως τα νερά. Για τον λόγο αυτό, οι άνθρωποι απέφευγαν να κολυμπήσουν στη θάλασσα ή να πλύνουν ρούχα, πιστεύοντας ότι θα αντιμετώπιζαν ατυχίες ή ζημιές. Μάλιστα, υπήρχε η δοξασία ότι ρίχνοντας ένα καρφί στο νερό μπορούσαν να “εξουδετερώσουν” τις δρίμες και την κακή τους επίδραση.

Οι παροιμίες που συνοδεύουν τον μήνα αποτυπώνουν τις εμπειρίες και τις παρατηρήσεις των ανθρώπων για τη φύση, τον καιρό και την καθημερινή ζωή, μεταφέροντας από γενιά σε γενιά πολύτιμα διδάγματα.

  • Από Αύγουστο χειμώνα και από Μάρτη καλοκαίρι.
  • Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να ’σουν τρεις βολές (φορές) το χρόνο!
  • Εμπήκαμε στον Αύγουστο, στην πόρτα του χειμώνα.
  • Κάθε πράμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο.
  • Καλός ο ήλιος του Μαγιού, τ’ Αυγούστου το φεγγάρι.
  • Ο Αύγουστος επάτησε … η άκρα του χειμώνα!
  • Ούτ’ ο Αύγουστος χειμώνας, ούτ’ ο Μάρτης καλοκαίρι.
  • Σύκα ο Αύγουστος σταφύλια, τρώει γλείφοντας τα χεια.
  • Του Αυγούστου το φεγγάρι, ήλιος της ημέρας μοιάζει.
  • Χρόνια πολλά τον Αύγουστο, που ’ναι παχιές οι μύγες.

Οι πρώτες δώδεκα ημέρες του Αυγούστου είναι γνωστές ως μερομήνια, καθώς πιστεύεται ότι προμηνύουν τις καιρικές συνθήκες κάθε μήνα του επόμενου έτους.

Στη χριστιανική παράδοση, ο μήνας περιλαμβάνει Παρακλήσεις, τη Νηστεία του Δεκαπενταύγουστου, τη μεγάλη εορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, καθώς και τα Μεθεόρτια και τα Εννιάμερα της εορτής. Ο εκκλησιαστικός κύκλος του μήνα ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου, με την ανάμνηση της Κατάθεσης της Αγίας Ζώνης της Θεοτόκου, ημέρα που σηματοδοτεί και τη λήξη του εκκλησιαστικού έτους.

Ο Αύγουστος περιλαμβάνει πολλές ακόμη θρησκευτικές ημέρες για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Στις 6 Αυγούστου γιορτάζεται η Μεταμόρφωση του Σωτήρος, ενώ στις 27 Αυγούστου τιμάται η μνήμη του Αγίου Φανουρίου, με τους πιστούς να προσφέρουν φανουρόπιτα, ζητώντας τη βοήθειά του για την εύρεση χαμένων αντικειμένων ή την εκπλήρωση ευχών. Ο μήνας ολοκληρώνεται με τη μνήμη της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, στις 29 Αυγούστου, ημέρα που συνοδεύεται από αυστηρή νηστεία.

  • Και αυτόν τον μήνα, κάθε γιορτή στα χωριά μας, τη ζούμε μαζί στα χωριάτικα!
  • Τεύχος 42 – Ιούνιος 2026

    Τεύχος 42 – Ιούνιος 2026

Τελευταία άρθρα