Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
,

Άγιος Ιωάννης εν Κρυμνώ: Το εκκλησάκι που σμιλεύτηκε στον βράχο

Το προσκύνημα του Αγίου Ιωάννη αποτελεί το σημείο αναφοράς της πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των Κυθήρων

Σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία των Κυθήρων, το προσκύνημα του Αγίου Ιωάννη εν Κρυμνώ συνδυάζει ιστορία, παράδοση και φυσική ομορφιά. Η μακραίωνη πορεία του μέσα στους αιώνες, οι μοναστικές του ρίζες και η μοναδική του θέση πάνω από το Καψάλι, το καθιστούν έναν από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς και ιστορικούς προορισμούς του νησιού.

Πιο συγκεκριμένα, πριν το γραφικό λιμάνι του Καψαλιού, σε υψόμετρο περίπου 100 μέτρων, συναντάται το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη εν Κρυμνώ. Η πρόσβαση γίνεται μέσω πέτρινων σκαλοπατιών που οδηγούν στην είσοδο του ναού, όπου διακρίνεται η επιγραφή του μοναχού Ιωαννικίου, ο οποίος φρόντισε για την ανακαίνιση του προσκυνήματος το 1725. Ο ναός είναι λαξευμένος μέσα σε μια μικρή σπηλιά, όπου σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο Άγιος Ιωάννης ξεκίνησε να γράφει την Αποκάλυψη πριν αναχωρήσει για την Πάτμο, κυνηγημένος από τους Ρωμαίους.

Πάνω από τη θολωτή είσοδο του ναού βρίσκεται ο ξενώνας, ο οποίος περιλαμβάνει δύο αίθουσες και έναν χώρο μαγειρείου. Ο πρώτος ξενώνας εκτιμάται ότι κατασκευάστηκε πριν από περίπου πέντε αιώνες. Σε ένα ή δύο μικρά κελιά που βρίσκονταν στον ίδιο χώρο, ζούσαν παλαιότερα πέντε έως έξι μοναχοί. Ακολουθώντας τα ανηφορικά πέτρινα σκαλοπάτια, συναντάται ένας μικρός αρχαίος ναός, ο οποίος πιθανότατα ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Λίγο ψηλότερα βρίσκεται το σπήλαιο, που αποτελεί το σημαντικότερο σημείο του προσκυνήματος. Κατά τον 17ο αιώνα στο συγκρότημα του Ενγκρεμνού φαίνεται ότι υπήρχαν 2 ναοί, του Ιωάννου του Θεολόγου μέσα στο σπηλαίο και του Πρόδρομου, χαμηλότερα στον γκρεμό.

Το μνημείο υπέστη σημαντικές καταστροφές εξαιτίας βαρβαρικών επιδρομών και της μακρόχρονης εγκατάλειψής του. Όταν ανακαινίστηκε τον 18ο αιώνα, το σπήλαιο φαίνεται πως αφιερώθηκε εκ νέου στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, με αποτέλεσμα να ατονήσει η αρχική λατρεία του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, με την οποία ήταν ιστορικά συνδεδεμένος ο χώρος.

Το σπήλαιο αποτελείται από δύο διακριτούς χώρους. Ο πρώτος, με μήκος περίπου επτά μέτρα, είναι ο μεγαλύτερος και λειτουργεί ως ο κυρίως ναός. Ο δεύτερος είναι στενότερος και χαμηλότερος, εκτείνεται σε μήκος περίπου 20 μέτρων και διαθέτει πήλινες λεκάνες, όπου συγκεντρώνεται το νερό που στάζει από την οροφή του σπηλαίου. Στη δεξιά πλευρά του ξύλινου τέμπλου υπάρχει μια μικρή θυρίδα, η οποία οδηγεί σε ένα στενό υπερώο που χρησιμοποιούνταν ως ασκητήριο.

Κατά τα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα, ηγούμενος της μονής του Εγκρεμνού υπήρξε ο Άνθιμος Λεβούνης, ο οποίος αργότερα εξελέγη επίσκοπος Κυθήρων. Τελευταίος ηγούμενος της μονής ήταν ο Κύριλλος Κεντρωτής, στα χρόνια της Αγγλοκρατίας. Σήμερα, ο ναός τιμά τη μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου δύο φορές τον χρόνο: στις 24 Ιουνίου, εορτή του Γενεσίου του, και στις 29 Αυγούστου, ημέρα της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του. Η επίσκεψη στον ιστορικό αυτό χώρο προσφέρει όχι μόνο πνευματική εμπειρία, αλλά και μια μοναδική πανοραμική θέα προς το Καψάλι, το Κάστρο και τη βραχονησίδα Χύτρα.

Ο Άγιος Ιωάννης εν Κρυμνώ αποτελεί σημείο αναφοράς για όσους επιθυμούν να γνωρίσουν την πνευματική και πολιτιστική κληρονομιά των Κυθήρων. Η διαχρονική του παρουσία, οι ιστορικές μαρτυρίες που το συνοδεύουν και η μοναδική θέα προς το Καψάλι, το Κάστρο και τη Χύτρα προσφέρουν, κάθε φορά, μια ξεχωριστή εμπειρία.

Πηγή εικόνας

  • Τεύχος 42 – Ιούνιος 2026

    Τεύχος 42 – Ιούνιος 2026

Τελευταία άρθρα