Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
, , , ,

Τραγούδια αγάπης που άνθισαν στις πλαγιές του Παγγαίου

Τραγούδια του Παγγαίου, γραμμένα για την αγάπη…. από τη συλλογή “Μνήμες και Ρίμες – 142 Τραγούδια από το Δυτικό Παγγαίο”

Στις πλαγιές και τα χωριά γύρω από το Παγγαίο, η αγάπη για τον τόπο δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τις μνήμες, τις παραδόσεις και τις ιστορίες των κατοίκων, αλλά και μέσα από τα τραγούδια που πέρασαν από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά. Το Παγγαίο γίνεται συχνά μέρος της ίδιας της αφήγησης, άλλοτε ως βουνό και τοπίο και άλλοτε ως σκηνικό όπου ξετυλίγονται ιστορίες έρωτα, προσμονής και αποχωρισμού.

Η ζωντανή προφορική παράδοση καταγράφηκε και συγκεντρώθηκε στο βιβλίο “Μνήμες και Ρίμες – 142 Τραγούδια από το Δυτικό Παγγαίο”, μία σημαντική συλλογή δημοτικών τραγουδιών της περιοχής. Το βιβλίο είναι αποτέλεσμα της ερευνητικής και καταγραφικής προσπάθειας του Ιωάννη Κιορίδη, της Βάσιας Λαδιά και του Χρήστου Τσιφούτη, με στόχο να διασωθεί και να οργανωθεί ο μουσικός πλούτος των χωριών του Παγγαίου. Το βιβλίο έχει εκδοθεί από το “Χαγιάτι Λαδιά” και είναι διαθέσιμο προς πώληση από το Μουσείο.

Με αφορμή την πρόσφατη πυρκαγιά στο Παγγαίο, οι μνήμες των ανθρώπων επιστρέφουν στα τραγούδια που ύμνησαν το βουνό, τη φύση και τη ζωή γύρω από αυτό. Μέσα από τους παρακάτω στίχους, το Παγγαίο δεν αποτελεί απλώς το γεωγραφικό φόντο των χωριών. Γίνεται κομμάτι της συλλογικής τους μνήμης και ένας ζωντανός τόπος συναισθημάτων. Οι κάτοικοι αγάπησαν και τραγούδησαν στον τόπο τους, ενσωματώνοντας στα τραγούδια τους τα βουνά, τα κάστρα, τα λουλούδια και τις ιστορίες των ανθρώπων.

“Τον παλιό καιρό πάνω στο κάστρο του βουνού”

Τραγούδι καταγεγραμμένο από την Τούλα Δημητρίου, που το άκουγε από την μητέρα της στην Πρώτη

Τον παλιό καιρό πάνω στο κάστρο του βουνού, το γκρεμισμένο,

έστησε χορό τον αρχοντόπουλο, της Πρώτης ξακουσμένο.

Πάνε στο κάστρο διαλεχτές κυράδες, κείνης της γενιάς,

της μακρινής.

Πάνε ακόμα και δυό αδερφάδες, που δεν τις εγνώριζε κανείς.

Δεν ήταν ντυμένες, μήτε στολισμένες με χρυσά και ατίμητα φλουριά,

μα είχαν κάτι μάτια, που έκαναν κομμάτια

και την πιο μαρμάρινη καρδιά.

Όμορφα και οι δυό χορεύουν και από τον ρήγα μπρος περνούν

και με μιας τον εμαγεύουν και χίλους πόθους τον κερνούν.

“Πάνω σε τρίκορφο βουνό”

Τραγούδι της Μεσολακκιάς, καταγεγραμμένο από τη Χρυσούλα Μπακάλη

Πάνω σε τρίκορφο βουνό μάνα και θυγατέρα δυο,

μαζεύουν τον αμάραθο, αμάραθο και βασιλικό.

Και κει που το μαζεύουνε, βρίσκουνε λαβωμένονε*.

-Μάνα μου ας τον πάρουμε, γαμπρό να τον εκάνουμε.

-Εμείς ψωμί δεν έχουμε, τον ξένο τι τον θέλουμε;

-Μάνα μου, το μερτιδάκι** μου, χαλάλι για την αγάπη μου.

*Κάποιον λαβωμένο

**Το μερίδιο μου

“Το βλέπεις εκείνο το βουνό”

Τραγούδι καταγεγραμμένο από τον Κώστα Βαρύτη, που το άκουγε από τον παππού του στην Μεσολακκιά

-Το βλέπεις εκείνο το βουνό, ψηλότερο από τ’ άλλα,

που έχει αντάριτσα* στην κορφή και καταχνιά στον κάμπο.

Εκεί είναι πύργος γυάλινος, με κρουσταλένια τζάμια.

Μέσα κοιμάται μια ξανθιά, μιας χήρας θυγατέρα.

Ωρέ και πώς να την ξυπνήσουμε και πως να της το πούμε:

-Ξύπνα, καημένη Αναστασιά (δις), ξύπνα και μην κοιμάσαι

γιατί μας πήρε η χαραυγή (δις), το δόλιο το μεσημέρι.

Ξύπνα καημένη Αναστασιά.

*Αντάρα, ομίχλη

Τραγούδια που καθρεφτίζουν τους ανθρώπους, τα τοπία και τις μνήμες ενός ολόκληρου τόπου. Από το κάστρο της Πρώτης και το “τρίκορφο βουνό” της Μεσολακκιάς, μέχρι την Αναστασιά που κοιμάται στον γυάλινο πύργο, το Παγγαίο γίνεται σκηνικό αλλά και πρωταγωνιστής των ιστοριών. Κάθε τραγούδι αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της συλλογικής μνήμης. Και ίσως αυτή να είναι η βαθύτερη μορφή αγάπης για το Παγγαίο. Να διαφυλάσσονται οι αφηγήσεις, οι μνήμες και τα τραγούδια των ανθρώπων του, η πολιτιστική ψυχή του.

Περισσότερα τραγούδια θα βρείτε στο βιβλίο Μνήμες και Ρίμες – 142 Τραγούδια από το Δυτικό Παγγαίο» από το Χαγιάτι Λαδιά

  • Τεύχος 43 – Ιούλιος 2026

    Τεύχος 43 – Ιούλιος 2026

Τελευταία άρθρα