Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow

Ιερά Μονή Αρέθας: Το μοναστήρι της Παναγίας Αρεθιώτισσας

Η Μονή Αρέθα τιμά σήμερα το Γενέσιο της Θεοτόκου, υποδεχόμενη πλήθος πιστών που προσέρχονται για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας

Η Ιερά Μονή Αρέθα, γνωστή στους ντόπιους και ως “Τα Ρέθα”, βρίσκεται σε χαμηλό λόφο του όρους Μακρυνόρος, στην επαρχία Βάλτου της Αιτωλοακαρνανίας. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά προσκυνήματα της Αιτωλοακαρνανίας, με μακραίωνη ιστορία και πνευματική προσφορά. Σήμερα, 8 Σεπτεμβρίου, η Μονή εορτάζει το Γενέσιο της Θεοτόκου. Η ημέρα αποτελεί τη σημαντικότερη εορτή της Μονής, με πλήθος πιστών από τον Βάλτο και τις γύρω περιοχές να προσέρχονται για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας Αρεθιώτισσας.

Η Μονή εκτιμάται ότι χρονολογείται περίπου από το 1400 μ.Χ. και σήμερα λειτουργεί ως γυναικείο μοναστήρι. Στην είσοδο της Μονής ξεχωρίζει η ψηφιδωτή εικόνα της Παναγίας Αρεθιώτισσας, συνοδευόμενη από την επιγραφή “Η Κυρά του Βάλτου”, ενώ στον προαύλιο χώρο δεσπόζει το παλαιό μεταβυζαντινό καθολικό, αφιερωμένο στο Γενέσιο της Θεοτόκου. Η εικόνα αποτελεί τον σημαντικότερο πόλο έλξης για τους πιστούς, οι οποίοι κάθε χρόνο συρρέουν στη Μονή για να την προσκυνήσουν και να εκπληρώσουν τα τάματά τους.

Η ακριβής ημερομηνία ανέγερσης του ναού δεν είναι γνωστή. Η παλαιότερη καταγεγραμμένη χρονολογία είναι το 1742, ωστόσο θεωρείται ότι αφορά την ανακαίνιση και όχι την αρχική κατασκευή του καθολικού. Αρχιτεκτονικά, ο ναός αποτελεί ένα σπάνιο δείγμα μεταβυζαντινής ναοδομίας, καθώς είναι τρίκλιτος, τετρακίονoς και σταυρεπίστεγος, με πέντε οκτάπλευρους τρούλους. Στη διπλανή αίθουσα του ναού, που επίσης είναι διακοσμημένη με τοιχογραφίες, βρίσκονται δύο κολώνες στη βάση των οποίων διατηρούνται κρίκοι και αλυσίδες. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας το μοναστήρι αποτελούσε χώρο, όπου κατέφευγαν άνθρωποι με ψυχικές παθήσεις.

Σημαντική θέση στην ιστορία της Μονής κατέχει ο ιερομόναχος Άνθιμος, ο οποίος υπηρέτησε στο μοναστήρι σε διαφορετικές χρονικές περιόδους έως το 1870, όπου βρίσκεται ο τάφος του και η κάρα του. Παράλληλα, δύο λειψανοθήκες περιλαμβάνουν μικρά τεμάχια λειψάνων αγίων, μεταξύ των οποίων του Αγίου Προκοπίου, της Αγίας Παρασκευής, του Αγίου Τρύφωνα, του Αγίου Ανδρέα του Ερημίτη, της Αγίας Αναστασίας, των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού, του Αγίου Παντελεήμονα, της Αγίας Βαρβάρας, του Αγίου Νικήτα και του Αγίου Χαραλάμπους.

Η σχέση των κατοίκων της περιοχής με τη Μονή Αρέθα και την Παναγία Αρεθιώτισσα έχει διαχρονικά εκφραστεί και μέσα από τα τάματα. Ιδιαίτερα κατά τις παλαιότερες δεκαετίες, η πρόσβαση στη Μονή ήταν δύσκολη. Κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, ο δρόμος δεν έφτανε μέχρι το μοναστήρι, αλλά σταματούσε στη ρεματιά της περιοχής. Οι προσκυνητές χρησιμοποιούσαν τρακτέρ, τρίκυκλα και παλιά λεωφορεία, ενώ αρκετοί ολοκλήρωναν τη διαδρομή με τα πόδια. Πολλοί έφταναν από την προηγούμενη ημέρα ή ακόμη και δύο με τρεις ημέρες νωρίτερα, ενώ οι πιστοί που ήθελαν να εκπληρώσουν τα τάματά τους προς την Παναγία πραγματοποιούσαν ολόκληρη τη διαδρομή πεζοί, αρκετές φορές ακόμη και ξυπόλητοι, διανύοντας αποστάσεις που έφταναν ακόμη και τα 50 χιλιόμετρα.

Για τους ανθρώπους της περιοχής, η σημερινή ημέρα δεν είναι μόνο μια μεγάλη θρησκευτική γιορτή, αλλά και μια ζωντανή συνέχεια μιας παράδοσης, που συνδέει εδώ και αιώνες την πίστη, τα τάματα και την ιστορία του τόπου με τη Μονή Αρέθα.