Το καλάθι αυτή τη στιγμή είναι άδειο!
horiatika.press@gmail.com
Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιά
Η Κασταμονίτσα γιόρτασε την παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού για 25η χρονιά
Στην Κασταμονίτσα, του Δήμου Μινώα Πεδιάδας, στους πρόποδες των Λασιθιώτικων βουνών, η παράδοση περνά από τα χέρια των ανθρώπων και φτάνει στο τραπέζι μέσα από ένα ξεχωριστό ψωμί, το εφτάζυμο. Για περισσότερα από 25 χρόνια, η “Γιορτή του Εφτάζυμου” αναβιώνει μέσα από μνήμες, γεύσεις και πρακτικές του παρελθόντος, μετατρέποντας το χωριό σε ένα ζωντανό σημείο συνάντησης.
Η μυρωδιά του εφτάζυμου είναι κάτι περισσότερο από το άρωμα ενός ψωμιού που μόλις βγήκε από τον φούρνο. Από τους φούρνους των χωριών περνά στα στενά δρομάκια και γίνεται γέφυρα με το παρελθόν, θυμίζοντας τις παλιές κρητικές οικογένειες, τα γαμήλια και βαπτιστικά τραπέζια, τα πανηγύρια, αλλά και την καθημερινή ζωή στην κρητική ύπαιθρο. Με αυτή τη χαρακτηριστική μυρωδιά γέμισε και φέτος το χωριό, συμβάλλοντας στη διατήρηση και ανάδειξη ενός στοιχείου της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Πιο συγκεκριμένα, ο Μορφωτικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Κασταμονίτσας, με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Μινώα Πεδιάδας και την εθελοντική προσφορά των κατοίκων του χωριού, ανεξαρτήτως ηλικίας, πραγματοποίησε με το τέλος του καλοκαιριού, ένα διήμερο αφιερωμένο στην παράδοση, με γεύσεις, μουσική, βιωματικές δραστηριότητες και αναπαραστάσεις από την καθημερινότητα των παλαιότερων γενεών. Κεντρικό σημείο της γιορτής αποτέλεσε το εφτάζυμο, ένα ψωμί άρρηκτα συνδεδεμένο με την οικογενειακή ζωή, τις μεγάλες στιγμές και τα γιορτινά τραπέζια των ανθρώπων του τόπου.
Το εφτάζυμο ψωμί διατηρεί ζωντανή μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά, με την τέχνη της παρασκευής του εφτάζυμου να μεταδίδεται από τις γιαγιάδες στις κόρες και από τις κόρες στις εγγονές. Αποτέλεσε για πολλές δεκαετίες αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής των κατοίκων, λειτουργώντας ως σημείο αναφοράς για την οικογένεια και τη συντροφικότητα γύρω από το τραπέζι. Συνόδευε αγρότες και κτηνοτρόφους στις εργασίες τους, ενώ δεν έλειπε από σημαντικές στιγμές, όπως οι αρραβώνες, οι γάμοι και οι βαφτίσεις. Προσφερόταν απλόχερα σε όσους περνούσαν από τον φούρνο, την ώρα της ξεφουρνιάς.
Ακόμη και σε δύσκολες ιστορικές περιόδους, από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας έως τη γερμανική κατοχή, το παραδοσιακό αυτό ψωμί αποτελούσε προσφορά προς εκείνους που αγωνίζονταν στα βουνά, συνδέοντας τη γαστρονομική παράδοση με την ιστορική μνήμη του τόπου.
Αυτό που κάνει το εφτάζυμο να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα ψωμιά είναι κυρίως ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται το φούσκωμά του. Αντί για το συνηθισμένο προζύμι, χρησιμοποιείται ο περίφημος “κουνενός”, ένα φυσικό προζύμι που παρασκευάζεται με ρεβίθια. Πρόκειται για μια παραδοσιακή τεχνική που έχει συνδεθεί άρρηκτα με την κρητική γαστρονομία και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου. Η παρασκευή του αποτελεί μια διαδικασία που απαιτεί εμπειρία, σχολαστική καθαριότητα, την κατάλληλη θερμοκρασία και γρήγορες κινήσεις, όπως αναδεικνύεται και από την τοπική λαϊκή φράση “Εφτά φορές ζυμώνεται το φτάζυμο και σε εφτά γειτονιές μυρίζει”.
Σημεία του χωριού γέμισαν από παλιά εργαλεία και σκεύη, αργαλειούς, υφαντά και χειροποίητα εργόχειρα, ενώ παρουσιάστηκαν παραδοσιακές τεχνικές και παλιές συνταγές. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γευτούν ζεστή ξεφουρνιά, να πάρουν μέρος στη διαδικασία του ζυμώματος του εφτάζυμου και να παρακολουθήσουν από κοντά παραδοσιακές δραστηριότητες, όπως η τυροκόμηση και η κατασκευή κατσούνας. Οι μικροί φίλοι συμμετείχαν σε παιδικές δράσεις, παρουσιάσεις παραδοσιακών τεχνών, ολοκληρώνοντας το διήμερο με κρητική μουσική βραδιά.
Στην Κασταμονίτσα, μέσα από τη “Γιορτή του Εφτάζυμου”, οι παλιές γεύσεις, οι τεχνικές και οι ιστορίες περνούν στις νεότερες γενιές και αποκτούν ξανά ζωή. Και κάθε φορά που το άρωμά του απλώνεται στα σοκάκια, θυμίζει πως η παράδοση συνεχίζεται, όταν οι άνθρωποι την κρατούν ζωντανή και την μοιράζονται.
Τεύχος 44 – Αύγουστος 2026
Τελευταία άρθρα
- Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιά
- Χτυπά το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς σε Νέα Ζίχνη και Αμφίπολη – Δείτε το πρόγραμμα αγιασμών
- Ιερά Μονή Αρέθας: Το μοναστήρι της Παναγίας Αρεθιώτισσας
- Run Pelion – Pinakates Trail Run: Οι Πινακάτες υποδέχονται τον αγώνα ορεινού τρεξίματος
- Μέσα από την πόρτα του σχολείου
Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιά
Διαβάστε περισσότερα: Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιάΗ Κασταμονίτσα γιόρτασε την παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού για 25η χρονιά
Χτυπά το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς σε Νέα Ζίχνη και Αμφίπολη – Δείτε το πρόγραμμα αγιασμών
Διαβάστε περισσότερα: Χτυπά το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς σε Νέα Ζίχνη και Αμφίπολη – Δείτε το πρόγραμμα αγιασμώνΑγιασμοί στα σχολεία Νέας Ζίχνης και Αμφίπολης – Όλο το πρόγραμμα
Ιερά Μονή Αρέθας: Το μοναστήρι της Παναγίας Αρεθιώτισσας
Διαβάστε περισσότερα: Ιερά Μονή Αρέθας: Το μοναστήρι της Παναγίας ΑρεθιώτισσαςΗ Μονή Αρέθα τιμά σήμερα το Γενέσιο της Θεοτόκου, υποδεχόμενη πλήθος πιστών που προσέρχονται για…
Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιά
Διαβάστε περισσότερα: Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιάΗ Κασταμονίτσα γιόρτασε την παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού για 25η…
Χτυπά το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς σε Νέα Ζίχνη και Αμφίπολη – Δείτε το πρόγραμμα αγιασμών
Διαβάστε περισσότερα: Χτυπά το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς σε Νέα Ζίχνη και Αμφίπολη – Δείτε το πρόγραμμα αγιασμώνΑγιασμοί στα σχολεία Νέας Ζίχνης και Αμφίπολης – Όλο το…
Ιερά Μονή Αρέθας: Το μοναστήρι της Παναγίας Αρεθιώτισσας
Διαβάστε περισσότερα: Ιερά Μονή Αρέθας: Το μοναστήρι της Παναγίας ΑρεθιώτισσαςΗ Μονή Αρέθα τιμά σήμερα το Γενέσιο της Θεοτόκου, υποδεχόμενη…
Run Pelion – Pinakates Trail Run: Οι Πινακάτες υποδέχονται τον αγώνα ορεινού τρεξίματος
Διαβάστε περισσότερα: Run Pelion – Pinakates Trail Run: Οι Πινακάτες υποδέχονται τον αγώνα ορεινού τρεξίματοςΣτις 19 Σεπτεμβρίου υποδέχονται έναν ξεχωριστό αγώνα ορεινού τρεξίματος, με…
Στο Δημαρχείο Αμφίπολης ο Μάκης Βορίδης – Στο επίκεντρο δημογραφικό και αγροτικά προβλήματα
Διαβάστε περισσότερα: Στο Δημαρχείο Αμφίπολης ο Μάκης Βορίδης – Στο επίκεντρο δημογραφικό και αγροτικά προβλήματαΗ επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των κυβερνητικών επαφών στην ΠΕ Σερρών
Το αποτέλεσμα του πρωταθλήματος ΕΠΣ Σερρών από την Κυριακή 17/05
Διαβάστε περισσότερα: Το αποτέλεσμα του πρωταθλήματος ΕΠΣ Σερρών από την Κυριακή 17/05Ολοκληρώθηκε η 6η Αγωνιστική των Play Off για τις ομάδες της Α΄…
5 ενδιαφέροντα facts για το Παγγαίο όρος
Διαβάστε περισσότερα: 5 ενδιαφέροντα facts για το Παγγαίο όροςΜε αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βουνού, μαθαίνουμε όσα δε ξέρουμε για το…
Χτυπά το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς σε Νέα Ζίχνη και Αμφίπολη – Δείτε το πρόγραμμα αγιασμών
Διαβάστε περισσότερα: Χτυπά το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς σε Νέα Ζίχνη και Αμφίπολη – Δείτε το πρόγραμμα αγιασμώνΑγιασμοί στα σχολεία Νέας Ζίχνης και Αμφίπολης – Όλο το πρόγραμμα
Εθελοντική Αιμοδοσία στο Ροδολίβος
Διαβάστε περισσότερα: Εθελοντική Αιμοδοσία στο ΡοδολίβοςΕθελοντική Αιμοδοσία το Σάββατο 22 Αυγούστου 2026 στο Δημοτικό Σχολείο Ροδολίβους
Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων: Η άγρια ομορφιά της Πίνδου
Διαβάστε περισσότερα: Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων: Η άγρια ομορφιά της ΠίνδουΤο Εθνικό Πάρκο που συνδυάζει φύση, βιοποικιλότητα και πλούσια παράδοση
Αρχαία Άργιλος: Το αρχαιότερο εμπορικό κέντρο της Βόρειας Ελλάδας
Διαβάστε περισσότερα: Αρχαία Άργιλος: Το αρχαιότερο εμπορικό κέντρο της Βόρειας ΕλλάδαςΗ αρχαία παραθαλάσσια πόλη της Μακεδονίας που άκμασε τον 6ο και 5ο…
Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιά
Διαβάστε περισσότερα: Κασταμονίτσα Κρήτης: Η παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού που ζυμώνεται από γενιά σε γενιάΗ Κασταμονίτσα γιόρτασε την παράδοση του εφτάζυμου ψωμιού για 25η χρονιά