Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow

Σαν σήμερα 16/11 στην Αζινχάγκα

Με αφορμή την ημέρα γέννησης του συγγραφέα Ζοζέ Σαραμάγκου, ανακαλύπτουμε μέρος του έργου του και τον τόπο γέννησής του, την Αζινχάγκα στην Πορτογαλία

Ο Ζοζέ Σαραμάγκου (José de Sousa Saramago) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης πορτογαλικής λογοτεχνίας και ο πρώτος Πορτογάλος συγγραφέας που τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, το 1998.

Γεννήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 1922 στην Αζινχάγκα της Πορτογαλίας, σε μια φτωχή οικογένεια ακτημόνων αγροτών. Το επώνυμο “Σαραμάγκου” ήταν το παρατσούκλι της οικογένειας ντε Σόουζα και προερχόταν από την ονομασία ενός άγριου φυτού, συγγενικού με το ραπανάκι, που αποτελούσε τροφή των φτωχών.

Μεγάλωσε στη Λισαβόνα, όπου αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το γυμνάσιο και να φοιτήσει σε τεχνική σχολή, προκειμένου να αποκτήσει επαγγελματική κατάρτιση. Εργάστηκε ως μηχανικός αυτοκινήτων, ενώ παράλληλα καλλιεργούσε την αγάπη του για τα βιβλία. Αξιοποιούσε κάθε ευκαιρία για να επισκέπτεται την Εθνική Βιβλιοθήκη της Λισαβόνας, διαβάζοντας χωρίς καθοδήγηση, με μοναδικά εφόδια την περιέργεια και τη διάθεση για γνώση. Σταδιακά στράφηκε στη μετάφραση και τη δημοσιογραφία, ενώ εργάστηκε σε εκδοτικούς οίκους και εφημερίδες, αναλαμβάνοντας μεταξύ άλλων τη λογοτεχνική επιμέλεια και τη βιβλιοκριτική.

Το 1947 εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο “Γη της Αμαρτίας”, το οποίο δεν γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία. Ακολούθησε μια μακρά περίοδος κατά την οποία δεν εξέδωσε άλλο βιβλίο, μέχρι το 1966, όταν κυκλοφόρησε την ποιητική συλλογή “Os Poemas Possíveis” (Τα Πιθανά Ποιήματα). Η συγγραφική του πορεία συνδέθηκε και με την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της Πορτογαλίας. Με αριστερές πολιτικές πεποιθήσεις και ενεργή συμμετοχή στο Κομμουνιστικό Κόμμα, βίωσε τις δυσκολίες της περιόδου της δικτατορίας του Σαλαζάρ.

Στη διάρκεια περίπου 60 χρόνων συγγραφικής πορείας, εξέδωσε συνολικά 30 έργα, μεταξύ των οποίων μυθιστορήματα, ποιητικές συλλογές, δοκίμια και θεατρικά έργα. Ο Ζοζέ Σαραμάγκου έφυγε από την ζωή στις 18 Ιουνίου 2010, αφήνοντας πίσω του ένα σημαντικό λογοτεχνικό έργο, που μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες.

Το έργο του εξακολουθεί να διαβάζεται και να μεταφράζεται σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ η Αζινχάγκα παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ζωή και τις αναμνήσεις του. Ένα μικρό χωριό της Πορτογαλίας που έγινε γνωστό πολύ πέρα από τα σύνορά της, χάρη στον συγγραφέα που μετέτρεψε τις μνήμες του τόπου του σε κομμάτι της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Αζινχάγκα

Η Αζινχάγκα (Azinhaga) είναι ένα μικρό χωριό της Πορτογαλίας, στον δήμο Γκολέγκα, που ξεχωρίζει για τη στενή του σύνδεση με έναν από τους σημαντικότερους λογοτέχνες της χώρας, τον βραβευμένο με Νόμπελ Λογοτεχνίας Ζοζέ Σαραμάγκου.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, η ενορία αριθμεί 1.414 κατοίκους. Η ονομασία του χωριού εκτιμάται ότι προέρχεται από την αραβική λέξη “az-zanqa”, που σημαίνει “στενό μονοπάτι” ή “στενό δρομάκι” ανάμεσα σε λόφους, βάλτους και τάφρους. Η εκδοχή αυτή παραπέμπει σε μια ακόμη παλαιότερη ιστορική διαδρομή, πριν από την ίδρυση του πορτογαλικού βασιλείου.

Η ιστορία του χωριού ανάγεται στις απαρχές του πορτογαλικού βασιλείου. Το παλαιότερο γνωστό ιστορικό έγγραφο που αναφέρεται στον οικισμό είναι βασιλικό διάταγμα του Σάντσο Β΄ της Πορτογαλίας. Ο οικισμός αναπτύχθηκε κατά μήκος του ποταμού Αλμόντα, σε μια περιοχή που περιβαλλόταν από εκτεταμένους υγροτόπους. Η σταδιακή αποξήρανση των ελών και η αξιοποίηση των εκτάσεων για γεωργία και κτηνοτροφία συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάπτυξή του. Ακόμη, η ναυσιπλοΐα στον ποταμό Τάγο ενίσχυσε τις μετακινήσεις μέσω της βασιλικής οδού, που συνέδεε τη Λισαβόνα με την Κοΐμπρα, με τον οικισμό να αριθμεί το 1609 περίπου 100 νοικοκυριά.

Ένα από τα χαρακτηριστικά σημεία της Αζινχάγκα είναι το άγαλμα του Ζοζέ Σαραμάγκου, που τον απεικονίζει καθισμένο σε ένα παγκάκι να διαβάζει ένα βιβλίο, στην πλατεία του χωριού. Η γλυπτική αυτή αναφορά αποτελεί έναν διακριτικό φόρο τιμής στον άνθρωπο που έκανε γνωστό τον τόπο καταγωγής του σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η Αζινχάγκα διατηρεί έτσι μια ξεχωριστή ταυτότητα, καθώς η ιστορία και η καθημερινότητα ενός μικρού πορτογαλικού χωριού συνδέονται άρρηκτα με τη ζωή και το έργο ενός σπουδαίου συγγραφέα. Ένας τόπος που μπορεί να μην εντυπωσιάζει με το μέγεθός του, αλλά κρύβει μια μεγάλη λογοτεχνική ιστορία.