Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
, ,

“Γκουργκούνα”: Το ιδιαίτερο ψωμί που περνάει από γενιά σε γενιά στον Ταξιάρχη Χαλκιδικής

Το τελετουργικό του ψωμιού που ενώνει τις γενιές και τις καρδιές των γυναικών του χωριού

Στον Ταξιάρχη της Χαλκιδικής, οι νοικοκυρές κρατούσαν ζωντανό ένα παλιό πασχαλινό έθιμο, βαθιά δεμένο με την πίστη και την οικογενειακή ζωή. Την Μεγάλη Εβδομάδα του Πάσχα, ζύμωναν ξεχωριστά ψωμιά, τις λεγόμενες “Γκουργκούνες”, τις οποίες στόλιζαν και σφράγιζαν με ξύλινες σφραγίδες, αφήνοντας πάνω τους ιερά σύμβολα. Πρόσφεραν τις “Γκουργκούνες” στις κουμπάρες τους, όχι ως πράξη αγάπης, μαζί με καλάθια γεμάτα με κόκκινα αυγά και ένα μπουκάλι κρασί, ενώ από την άλλη πλευρά λάμβαναν αντίδωρο, μικρά δώρα και καλούδια, ως ευχή για υγεία και προκοπή.

Το έθιμο περνούσε από τις νεότερες προς τις μεγαλύτερες, δηλαδή η μικρότερη νύφη έδινε τη “Γκουργκούνα” στη μεγαλύτερη και τελούνταν μόνο από γυναίκες, σαν μια άγραφη ιεροτελεστία που περνούσε από γενιά σε γενιά. Αποτελούσε μια πράξη σεβασμού και δεσίματος των μελών της οικογένειας. Στο φως ήρθε μετά από την ανακάλυψη μιας παλιάς ξύλινης σφραγίδας, που φυλασσόταν τυλιγμένη σε πανί στο σπίτι της κυρίας Σοφίας. Πάνω στην σφραγίδα είναι χαραγμένη η χρονολογία του 1912 και ο δικέφαλος αετός.

Πιο συγκεκριμένα, μετά από πολλά χρόνια που φυλασσόταν η σφραγίδα, η πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών του χωριού, κυρία Γεωργία Αρωνιάδα αποφάσισε να την παραδώσει στη νύφη της. Η ίδια την υποδέχτηκε με συγκίνηση, καθώς σήμερα σώζονται στο χωριό μόνο τρεις σφραγίδες, αποτελώντας το μοναδικό ξύλινο αποτύπωμα του παρελθόντος, που ενώνει τις γενιές και κρατά τη μνήμη και την παράδοση του τόπου.

Η σφραγίδα με τον δικέφαλο αετό πέρασε στα χέρια της η κ. Αρωνιάδας, αφηγείται πως πέρασε από γενιά σε γενιά, από μάνα σε κόρη, σαν πολύτιμο φυλαχτό του σπιτιού. Η μητέρα την έδωσε στην κόρη της κι εκείνη με τη σειρά της την κράτησε και τη φύλαξε, ώσπου να έρθει η στιγμή να την παραδώσει στους επόμενους.

Το ψωμί ζυμωνόταν με νερό δάφνης, για να πάρει τη δύναμη και τη νίκη που συμβολίζει το φυτό, ενώ του έδιναν σχήμα ωοειδές, με μυτερές απολήξεις. Πάνω του σφραγιζόταν ο δικέφαλος αετός, το σύμβολο της ορθοδοξίας που αναδεικνύει την πίστη και την νίκης της ζωής απέναντι στον θάνατο. Στη συνέχεια αρωμάτιζαν τα ψωμιά με φύλλα δάφνης και τα πρόσφεραν στα μέλη της οικογένειας, ως ένδειξη αγάπης και ευλογίας. Το σφράγισμα αυτό δεν ήταν μια απλή πράξη, αλλά τελετουργία που περνούσε από γενιά σε γενιά. Από τα σφραγισμένα αυτά ψωμιά πήρε το όνομα “Γκουργκούνα” και το έθιμο, που αποτελεί μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο ξεχωριστά έθιμα της τοπικής παράδοσης.

Το έθιμο της “Γκουργκούνας” διατηρούνταν στη μνήμη, από στόμα σε στόμα και είναι η πρώτη φόρα που ο Σύλλογος Γυναικών Ταξιάρχη το κατέγραψε, για παραμείνει στην πολιτισμική παράδοση και να μεταφερθεί στις γενιές που έρχονται. Αποτελεί το νήμα που ενώνει τις γενιές, μεταφέροντας το μήνυμα της αγάπης, της ευλογίας και της συνέχειας της ζωής.

  • Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

    Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

Τελευταία άρθρα