Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
,

Σαν σήμερα 20/03 στο Σμίλιαν της Κροατίας

Με αφορμή το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που έλαβε σαν σήμερα, το 1900, ο Νίκολα Τέσλα, ανακαλύπτουμε έργο του και το χωριό γέννησής του, το Σμίλιαν στη Κροατία

Σαν σήμερα το 1900 ο Σέρβος φυσικός και εφευρεύτης Νίκολα Τέσλα έλαβε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την ασύρματη μετάδοση της ηλεκτρικής ενέργειας, κατοχυρώνοντας επίσημα την εφεύρεση που επιτρέπει την αποστολή ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς καλώδια. Αποτέλεσε το πρώτο βήμα για την ασύρματη ηλεκτροδότηση και τη βάση της τεχνολογικής εξέλιξης που χρησιμοποιούμε μέχρι και σήμερα, όπως τα ασύρματα δίκτυα, το ραδιόφωνο, το Wi-Fi και γενικά τα συστήματα ασύρματης ενέργειας.

Ο Νίκολα Τέσλα ήταν σέρβος φυσικός και εφευρέτης, που γεννήθηκε στις 10 Ιουλίου 1856 στο χωριό Smiljan, στην επαρχία Lika της Κροατία. Εκεί ολοκλήρωσε τη στοιχειώδη εκπαίδευσή του, ενώ στη συνέχεια σπούδασε στο πολυτεχνικό σχολείο του Γκρατς και αργότερα στο πανεπιστήμιο της Πράγα.

Εργάστηκε ως ηλεκτρολόγος μηχανικός σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, η Ουγγαρία και η Γαλλία, πριν μεταναστεύσει το 1884 στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Στη Νέα Υόρκη συνεργάστηκε με τον Τόμας Έντισον, συμβάλλοντας στη βελτίωση αρκετών από τις εφευρέσεις του. Ωστόσο, οι διαφορετικές αντιλήψεις και το διαφορετικό τους ύφος οδήγησαν σύντομα στη διακοπή της συνεργασίας τους, όπου και παραιτήθηκε το 1885, ιδρύωντας τη δική του εταιρεία, την “Tesla Arc Light Company”.

Από το 1887 έως το 1894 σχεδίασε και κατοχύρωσε δεκάδες ευρεσιτεχνίες, συνεργαζόμενος με τον μεγαλοεπιχειρηματία Τζορτζ Γουέστινγκχαουζ, ο οποίος αγόρασε τα δικαιώματα των πατεντών του, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάπτυξη των εφαρμογών του εναλλασσόμενου ρεύματος.

Η δύσκολη περίοδος για τον μεγάλο επιστήμονα ξεκίνησε το 1895, όταν λόγω οικονομικών προβλημάτων, η εταιρεία του χρεοκόπησε. Με την πάροδο των χρόνων, ο Νίκολα Τέσλα γινόταν ολοένα και πιο εκκεντρικός και εσωστρεφής, αφιερώνοντας το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του σε πειράματα με ραδιοκύματα και σε δοκιμές με σεισμικά μηχανήματα, που είχε κατασκευάσει ο ίδιος.

Συνολικά ο Νίκολα Τέσλα προσέφερε στην ανθρωπότητα σπουδαίες εφευρέσεις, όπως το εναλλασσόμενο ρεύμα, το πολυφασικό σύστημα, το πηνίο Τέσλα, την ακτινογραφία, τα ραδιοκύματα, το ραδιόφωνο και το ραντάρ, ανοίγοντας τον δρόμο για τον εκτεταμένο εξηλεκτρισμό του πλανήτη.  Αν και αρνήθηκε το 1912 το κοινό Νόμπελ Φυσικής με τον Τόμας Έντισον, λόγω της διαφωνίας του με τον Αμερικανό εφευρέτη και επιχειρηματία, τιμήθηκε με το Edison Medal το 1917.

Ο Νίκολα Τέσλα, που θεωρείται από πολλούς “προφήτης του 21ου αιώνα”, έφυγε από την ζωή στις 7 Ιανουρίου του 1943 και το όνομά του αποδόθηκε στη μονάδα μέτρησης της μαγνητικής επαγωγής, το Tesla. Η πλούσια επιστημονική και ερευνητική κληρονομιά του, με περίπου 70.000 επιστολές, 31.522 προσωπικά ντοκουμέντα, 5.297 τεχνικά σχέδια, 12.832 αποκόμματα περιοδικών, 1.000 φωτογραφίες και 40 βραβεία και διπλώματα, φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο του Νίκολα Τέσλα στο Βελιγράδι της Σερβίας.

Το Σμίλιαν

Το Σμίλιαν είναι ένα γραφικό χωριό στη Λίκα, κυρίως γνωστό ως η γενέτειρα του Νίκολα Τέσλα, ενός από τους μεγαλύτερους εφευρέτες του κόσμου. Είναι ένας τους από δεκαοκτώ διάσπαρτους μικρούς οικισμούς στους πρόποδες του λόφου Κρτσμαρ, κοντά στο Γκόσπιτς, στην περιοχή Λίκα-Σένι της Κροατίας.

Η περιοχή περιβάλλεται από βουνά, δημιουργώντας ένα ήρεμο και φυσικό τοπίο, όπου αγροκτήματα και κατοικίες απλώνονται αρμονικά πάνω σε πλαγιές και λιβάδια. Το χωριό βρίσκεται στη δυτική άκρη της Λίκα, στους πρόποδες της οροσειράς Βέλεμπιτ, και το όνομά του συνδέεται με θρύλους για ένα κορίτσι ονόματι Σμίλιαν.

Βέβαια, η προέλευση του ονόματος Σμίλιαν δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη, έχουν διατυπωθεί διάφορες ερμηνείες. Η πιο διαδεδομένη άποψη το συνδέει με τη λέξη “smilje”, που αναφέρεται στο φυτό του ελίχρυσου. Μια άλλη θεωρία σχετίζεται με τη λέξη “milja”, που στα κροατικά σημαίνει “μίλι” και εμφανίζεται και σε άλλα τοπωνύμια, όπως είναι ο λόφος Μίλιατσα, στοιχείο που υποδηλώνει την σύνδεση της περιοχής με κάποιον παλαιό εμπορικό δρόμο.

Ιστορικά, στην περιοχή έχουν ανακαλυφθεί αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν τη συνεχή ανθρώπινη παρουσία από τη Μέση και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Οι προϊστορικοί τάφοι προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για τους πρώιμους πολιτισμούς που έζησαν εκεί, αποκαλύπτοντας στοιχεία για τις συνήθειες, τα έθιμα και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων της εποχής.

Μεταξύ του 1527 και των τελών του 17ου αιώνα, η περιοχή βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία, έως ότου οι Οθωμανοί εκδιώχθηκαν. Στη συνέχεια, εγκαταστάθηκαν στην περιοχή Ρωμαιοκαθολικοί από άλλες περιοχές, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση και την ανασύνθεση του τοπικού πληθυσμού. Μετά την αποχώρηση των Οθωμανών, εγκαταστάθηκαν στη περιοχή Λίκα. Οι οικισμοί της περιοχής διαμορφώθηκαν συχνά με βάση τη θρησκευτική τους σύνθεση.

Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα αναπτύχθηκαν θρησκευτικοί και εκπαιδευτικοί θεσμοί, όπως η ίδρυση της καθολικής ενορίας της Παναγίας του Όρους Καρμήλου το 1708, η ανέγερση της Σερβικής Ορθόδοξης εκκλησίας των Αγίων Πέτρου και Παύλου το 1765, καθώς και η λειτουργία σχολείου από το 1830, συμβάλλοντας στην οργάνωση της τοπικής κοινωνίας.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η περιοχή καταλήφθηκε από τις δυνάμεις του Άξονα και εντάχθηκε στο Ανεξάρτητο Κράτος της Κροατίας. Το καθεστώς των Ούστασε προχώρησε σε διώξεις και μαζικά εγκλήματα κατά των Σέρβων και άλλων πληθυσμών. Το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Νίκολα Τέσλα, καθώς και η εκκλησία όπου υπηρετούσε ο πατέρας του, καταστράφηκαν το 1941. Την ίδια περίοδο λειτούργησε και στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Σμίλιαν, ενταγμένο σε ένα ευρύτερο δίκτυο στρατοπέδων με κέντρο το Γκόσπιτς, ενώ θύματα των διώξεων υπήρξαν και μέλη της οικογένειας του Τέσλα.

Σήμερα, το Σμίλιαν αποτελεί δημοφιλή προορισμό για όσους θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα τη ζωή και το έργο του Τέσλα μέσα από το Κέντρο Μνήμης Νίκολα Τέσλα, όπου εκτίθενται προσωπικά αντικείμενα, έγγραφα και εκθέματα σχετικά με τον μεγάλο επιστήμονα. Αποτελεί έναν σημαντικό χώρο μνήμης και γνώσης, όπου οι επισκέπτες μπορούν να γνωρίσουν τη ζωή και το έργο του μεγάλου εφευρέτη, αλλά και να κατανοήσουν τη συμβολή του στην εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας.

  • Τεύχος 37 – Ιανουάριος 2026

    Τεύχος 37 – Ιανουάριος 2026

Τελευταία άρθρα