Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
,

Αμφίπολη: Εγκαίνια για την ολοκλήρωση του έργου της αρχαίας ξύλινης γέφυρας

Εγκαινιάζεται το σπάνιο μνημείο των 2.500 ετών που αναδεικνύει την ιστορία του Στρυμόνα και της αρχαίας πόλης

Ένα μοναδικό μνημείο της αρχαίας ελληνικής ιστορίας και μηχανικής περνά σε μια νέα εποχή προστασίας και ανάδειξης. Η αρχαία ξύλινη γέφυρα της Αμφίπολης, που για περίπου 2.500 χρόνια εξυπηρετούσε τη διάβαση του Στρυμόνα και συνδέθηκε με σημαντικά γεγονότα της κλασικής αρχαιότητας, παραδίδεται πλέον διατηρημένη στο κοινό, αποτελώντας ένα σπάνιο τεκμήριο της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.

Τα επίσημα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 1 Αυγούστου 2026, στις 20:00 μ.μ., από την η Υπουργό Πολιτισμού, Δρ. Λίνα Μενδώνη. Η τελετή διοργανώνεται από το Υπουργείο Πολιτισμού, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών και τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων.

Το έργο περιελάμβανε τις απαραίτητες εργασίες προστασίας και συντήρησης της γέφυρας, καθώς και την τοποθέτηση νέου μεταλλικού στεγάστρου για την καλύτερη διαφύλαξή της. Η υλοποίηση έγινε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνολικό προϋπολογισμό που ανήλθε σε 1,12 εκατομμύρια ευρώ.

Παλαιότερα, η αρχαία ξύλινη γέφυρα αποτελούσε ζωτικής σημασίας πέρασμα, καθώς συνέδεε την Αμφίπολη με την απέναντι όχθη του Στρυμόνα και εξασφάλιζε τον έλεγχο της εισόδου προς την πόλη. Η θέση της την καθιστούσε ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία της περιοχής. Ιστορικά, τη σημασία της καταγράφει και ο Θουκυδίδης, ο οποίος περιγράφει την επιχείρηση του Σπαρτιάτη στρατηγού Βρασίδα το 424 π.Χ. Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο Βρασίδας έφτασε νυχτερινές ώρες στη γέφυρα, εξουδετέρωσε τη μικρή δύναμη που τη φρουρούσε, διέσχισε τον Στρυμόνα και κατέλαβε τον έλεγχο της περιοχής έξω από την Αμφίπολη. Η επιτυχία αυτής της επιχείρησης άνοιξε τον δρόμο για την παράδοση της πόλης και ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της γέφυρας κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου.

Ακόμη, το 422 π.Χ., η Αμφίπολη έγινε και πάλι πεδίο μιας ιστορικής σύγκρουσης ανάμεσα σε Αθηναίους και Σπαρτιάτες. Στη μάχη, που διεξήχθη υπό την ηγεσία του Κλέωνα και του Βρασίδα, και οι δύο στρατηγοί έχασαν τη ζωή τους. Έτσι, η ξύλινη γέφυρα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος ενός ιστορικού τόπου που συνδέεται με καθοριστικά στρατιωτικά και πολιτικά γεγονότα της κλασικής αρχαιότητας.

Τα πρώτα αδιαμφισβήτητα στοιχεία για την ύπαρξη της αρχαίας ξύλινης γέφυρας ήρθαν στο φως μέσα από τις ανασκαφές του αρχαιολόγου Δημήτρη Λαζαρίδη. Οι έρευνες ξεκίνησαν έπειτα από τις εργασίες διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της κοίτης του Στρυμόνα που πραγματοποίησε η Νομαρχία Σερρών το 1970. Στο βορειοδυτικό τμήμα της αρχαίας Αμφίπολης αποκαλύφθηκαν λείψανα ξύλινης κατασκευής, τα οποία αναγνωρίστηκαν ως το ανατολικό άκρο της γέφυρας. Το σημείο βρίσκεται σε άμεση σύνδεση με την πύλη Γ΄ των οχυρώσεων της πόλης, ενώ η εξαιρετική διατήρηση των ξύλινων στοιχείων αποδίδεται στις ιδιαίτερες συνθήκες του υγρού περιβάλλοντος και στη συνεχή παρουσία του νερού του Στρυμόνα. Πρόκειται για ένα εύρημα μοναδικό στον ελλαδικό χώρο και ιδιαίτερα σπάνιο για τα δεδομένα της αρχαιότητας.

Πιο συγεκεκριμένα, οι ανασκαφές αποκάλυψαν εκατοντάδες ξύλινους πασσάλους, κυκλικής και τετράγωνης διατομής, οι οποίοι είχαν τοποθετηθεί κατακόρυφα στο αμμώδες έδαφος της αρχαίας όχθης και της κοίτης του ποταμού. Οι βαθύτεροι από αυτούς σχημάτιζαν δώδεκα σχεδόν παράλληλες σειρές, με συνολικό πλάτος περίπου έξι μέτρων, διάσταση που εκτιμάται ότι αντιστοιχεί στο πλάτος της γέφυρας κατά την κλασική εποχή. Παράλληλα, εντοπίστηκαν πάσσαλοι με αιχμηρές απολήξεις, καθώς και σιδερένιες αιχμές, καρφιά, μολύβδινοι σύνδεσμοι και εργαλεία επεξεργασίας ξύλου, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για την τεχνική κατασκευής του έργου.

Η επιστημονική μελέτη των ξύλινων στοιχείων της γέφυρας αποκάλυψε ότι η κατασκευή της δεν αποτελεί έργο μίας μόνο περιόδου, αλλά εξελίχθηκε μέσα στους αιώνες. Οι αναλύσεις με τη μέθοδο του άνθρακα-14 δείχνουν ότι οι απαρχές της τοποθετούνται ήδη στην αρχαϊκή εποχή, πριν ακόμη από την ίδρυση της αθηναϊκής αποικίας της Αμφίπολης, το 437 π.Χ.

Η βασική φάση κατασκευής της χρονολογείται με βεβαιότητα στον 5ο αιώνα π.Χ., ενώ τα αρχαιολογικά ευρήματα αποδεικνύουν ότι η γέφυρα επισκευάστηκε και ενισχύθηκε επανειλημμένα κατά την ελληνιστική, τη ρωμαϊκή, την παλαιοχριστιανική, τη βυζαντινή και την πρώιμη οθωμανική περίοδο. Τα διαθέσιμα αρχαιολογικά και αρχαιομετρικά στοιχεία δείχνουν ότι το πέρασμα παρέμεινε σε χρήση, με συνεχείς επεμβάσεις συντήρησης, για περίπου δυόμισι χιλιετίες.

Το Υπουργείο Πολιτισμού αναγνωρίζει τη γέφυρα ως τη μοναδική σωζόμενη αρχαία ξύλινη γέφυρα, χρονολογώντας την κύρια κατασκευαστική της φάση στον 5ο αιώνα π.Χ. Με την ολοκλήρωση των εργασιών προστασίας, συντήρησης και την εγκατάσταση του νέου στεγάστρου, εξασφαλίζονται πλέον καλύτερες συνθήκες διατήρησης και ανάδειξης ενός εξαιρετικά ευαίσθητου μνημείου, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Αμφίπολης και του ποταμού Στρυμόνα και αναδεικνύει την διαχρονική πορεία του τόπου μέσα στους αιώνες.

  • Τεύχος 42 – Ιούνιος 2026

    Τεύχος 42 – Ιούνιος 2026

Τελευταία άρθρα