Συνδρομή

horiatika.press@gmail.com

ΒΟΥΝΑ (1920 x 100 px) (1)
previous arrow
next arrow
BOYNA (1920×500)
previous arrow
next arrow
, ,

“Φωτίκια”: Η Παράδοση του Πασχαλινού Δώρου του Νονού στην Ήπειρο

Τα “Φωτίκια” αποτελούσαν χάλκινα σκεύη, που δίνονταν μαζί με ρούχα, ως πασχαλινό δώρο από τον νονό στο βαφτιστήρι του

Το Πάσχα αποτελεί για όλους μας μια γιορτή ανανέωσης και παράδοσης, γεμάτη έθιμα και συμβολισμούς. Από τα παλιά χρόνια, οι νονοί και οι νονές των παιδιών είχαν έναν ξεχωριστό ρόλο, να προσφέρουν δώρα στα βαφτιστήρια τους για τη Λαμπρή, μια παράδοση που ξεκίνησε τα “Φωτίκια” στην περιοχή της Ηπείρου και συνεχίζεται μέχρι σήμερα με πιο σύγχρονα δώρα και λαμπάδες.

Πιο συγκεκριμένα, στα χωριά της Ηπείρου από την εποχή του Αλή Πασά, τηρούνταν το πασχαλινό έθιμο, με την ονομασία “Φωτίκια”, που συνδεόταν με την τέχνη του χαλκού και αποτελούσε την βασική “υποχρέωση” του Νονού μετά από τη βάπτιση.

Κατά το πρώτο Πάσχα του μωρού, συχνά δινόταν ως δώρο ένα φουστανάκι, πιθανώς λόγω της ανησυχίας των κατοίκων για το παιδομάζωμα την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η παράδοση αυτή συνεχίστηκε μέχρι και τη δεκαετία του 1930, όπου στα βαφτιστήρια ηλικίας 8 με 12 ετών, λίγες μέρες πριν το Πάσχα, συνήθως το Σάββατο του Λαζάρου, λάμβαναν ως δώρο ρούχα και παπούτσια για την ημέρα της Ανάστασης. Μαζί με αυτά, ο νονός τους έκανε δώρο και ένα χάλκινο σκεύος, που λεγόταν “Φωτίκι”.

Το σκεύος αυτό μπορούσε να είναι ταψί, κατσαρόλα, κανάτα ή άλλο αντικείμενο, ανάλογα με τα χρήματα που είχε κάθε οικογένεια και πάνω στο σκεύος ο τεχνίτης συνήθιζε να χαράζει τα αρχικά του ονόματος του παιδιού και την ημερομηνία του δώρου, ώστε να είναι προσωπικό και αναγνωρίσιμο και να ξεχωρίζει ακόμα και μετά τη συντήρησή του από τον γανωτή.

Σήμερα, αν και τα φωτίκια έχουν σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από πιο σύγχρονα δώρα και λαμπάδες, η παράδοση του νονού να προσφέρει κάτι ιδιαίτερο στο βαφτιστήρι του παραμένει ζωντανή. Μέσα από αυτή τη συνήθεια, η σχέση ανάμεσα στον νονό και το παιδί ενισχύεται, ενώ τα έθιμα του παρελθόντος συνεχίζουν να μας συνδέουν με την ιστορία, την οικογένεια και τα έθιμα που φέρνει η περίοδος του Πάσχα.

  • Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

    Τεύχος 39 – Μάρτιος 2026

Τελευταία άρθρα